⭐️ اکوی قلب چگونه انجام می‌شود؟ راهنمای فنی-اجرایی گام به گام 🫀

اکوی قلب، که به آن اکوکاردیوگرافی نیز گفته می‌شود، یک ابزار تشخیصی غیرتهاجمی و بسیار مهم در علم پزشکی قلب و عروق است. این روش به پزشکان کمک می‌کند تا ساختار و عملکرد قلب را به دقت بررسی کرده و ناهنجاری‌های احتمالی را شناسایی کنند. اکوی قلب با استفاده از امواج صوتی، تصاویری زنده از قلب ایجاد می‌کند و اطلاعات ارزشمندی در مورد اندازه حفره‌های قلب، ضخامت دیواره‌ها، عملکرد دریچه‌ها و جریان خون ارائه می‌دهد. در این مقاله، به بررسی جامع و گام به گام نحوه انجام اکوی قلب می‌پردازیم و نکات فنی و اجرایی مهم را شرح می‌دهیم.

برخلاف آنژیوگرافی که یک روش تهاجمی است و نیازمند وارد کردن کاتتر به داخل عروق قلبی است، اکوی قلب کاملاً غیرتهاجمی بوده و هیچ‌گونه دردی برای بیمار ایجاد نمی‌کند. در آنژیوگرافی، یک ماده حاجب به رگ‌های قلب تزریق می‌شود تا تصاویر واضح‌تری از عروق به دست آید و گرفتگی‌ها یا تنگی‌های احتمالی شناسایی شوند. این روش معمولاً در شرایطی انجام می‌شود که بیمار دچار درد قفسه سینه ناگهانی یا افزایش یابنده باشد و یا علائمی مانند درد گردن و فک همراه با درد قلب را تجربه کند. در حالی که اکوی قلب، به ویژه اکوی استرس، می‌تواند اطلاعات مفیدی در مورد عملکرد قلب در شرایط استرس و فعالیت بدنی ارائه دهد.

زمان تقریبی انجام آنژیوگرافی معمولاً بین 45 دقیقه تا یک ساعت است و از طریق دست، پا یا بازو قابل انجام است. بیمار در طول آنژیوگرافی در حالت نیمه‌هوشیار قرار دارد. اما در اکوی قلب، بیمار کاملاً هوشیار است و هیچ‌گونه نیازی به بیهوشی یا آرام‌بخش ندارد.

در صورتی که بیمار به ماده حاجب مورد استفاده در آنژیوگرافی حساسیت داشته باشد، پزشکان از داروهای جایگزین استفاده می‌کنند. در صورت وجود گرفتگی در عروق قلبی، ممکن است نیاز به بازگشایی عروق با استفاده از دارو یا عمل قلب باز باشد. اکوی قلب نیز در شرایطی که بیمار دچار درد در ناحیه قلب باشد، انجام می‌شود و می‌تواند بیماری‌های عروق کرونر را تشخیص دهد.

اکوی قلب انواع مختلفی دارد. در حالت عادی، یک ژل مخصوص بر روی قفسه سینه مالیده می‌شود و دستگاه اکو بر روی آن قرار داده می‌شود تا امواج صوتی از قفسه سینه عبور کرده و به قلب برسد. اکوکاردیوگرافی ترانس توراسیک (TTE) رایج‌ترین نوع اکوی قلب است. اما در برخی موارد، ممکن است نیاز به اکوکاردیوگرافی ترانس مری (TEE) باشد که در آن یک پروب از طریق مری وارد بدن می‌شود تا تصاویر دقیق‌تری از قلب به دست آید. اکوی استرس نیز نوع دیگری از اکوی قلب است که در آن قلب تحت فشار قرار می‌گیرد (با ورزش یا دارو) و عملکرد آن در شرایط استرس بررسی می‌شود.

آنژیوگرافی و اکوی قلب هر دو ابزارهای مهمی در تشخیص و درمان بیماری‌های قلبی هستند. آنژیوگرافی بیشتر برای بررسی عروق قلبی و شناسایی گرفتگی‌ها استفاده می‌شود، در حالی که اکوی قلب برای بررسی ساختار و عملکرد قلب کاربرد دارد. انتخاب روش مناسب بستگی به شرایط بیمار و تشخیص پزشک دارد.

انواع اکوی قلب:

• اکوکاردیوگرافی ترانس توراسیک (TTE):

  این نوع اکو، رایج‌ترین و غیرتهاجمی‌ترین روش است. در این روش، یک مبدل (Transducer) بر روی قفسه سینه قرار می‌گیرد و امواج صوتی را به قلب ارسال می‌کند. امواج بازتابیده شده، تصاویری از قلب را ایجاد می‌کنند. این تصاویر به پزشک کمک می‌کنند تا اندازه و شکل قلب، عملکرد دریچه‌ها و جریان خون را بررسی کند.

• اکوکاردیوگرافی ترانس مری (TEE):

  در این روش، یک مبدل کوچک به انتهای یک لوله انعطاف‌پذیر متصل شده و از طریق مری وارد بدن می‌شود. از آنجایی که مری در نزدیکی قلب قرار دارد، این روش تصاویر دقیق‌تری از قلب ارائه می‌دهد. TEE معمولاً برای بررسی دقیق‌تر دریچه‌ها، لخته‌های خون و سایر ناهنجاری‌ها استفاده می‌شود.

• اکوی استرس:

  این نوع اکو، عملکرد قلب را در شرایط استرس بررسی می‌کند. استرس می‌تواند با ورزش (مانند پیاده‌روی بر روی تردمیل) یا با استفاده از داروهایی که ضربان قلب را افزایش می‌دهند، ایجاد شود. اکوی استرس به پزشک کمک می‌کند تا ببیند آیا قلب در شرایط استرس به اندازه کافی خون دریافت می‌کند یا خیر.

• اکوی داپلر:

  این نوع اکو، سرعت و جهت جریان خون در قلب و عروق را اندازه‌گیری می‌کند. اکوی داپلر می‌تواند به تشخیص ناهنجاری‌های جریان خون، مانند تنگی یا نارسایی دریچه‌ها، کمک کند.

• اکوی سه بعدی:

  این نوع اکو، تصاویر سه بعدی از قلب ارائه می‌دهد. اکوی سه بعدی به پزشک کمک می‌کند تا ساختار قلب را به طور دقیق‌تر بررسی کند و ناهنجاری‌های پیچیده را شناسایی کند.

آمادگی قبل از اکوی قلب:

آمادگی برای اکوی قلب معمولاً بسیار ساده است و نیازی به اقدامات پیچیده ندارد. با این حال، رعایت برخی نکات می‌تواند به بهبود کیفیت تصاویر و دقت تشخیص کمک کند:

• اطلاع‌رسانی به پزشک:

  قبل از انجام اکوی قلب، حتماً پزشک خود را در مورد داروهایی که مصرف می‌کنید، آلرژی‌ها و سایر بیماری‌های خود مطلع سازید. برخی داروها ممکن است بر نتایج اکوی قلب تأثیر بگذارند.

• عدم مصرف غذا و نوشیدنی:

  در برخی موارد، ممکن است از شما خواسته شود که چند ساعت قبل از اکوی قلب از خوردن و آشامیدن خودداری کنید. این امر به ویژه در مورد اکوکاردیوگرافی ترانس مری (TEE) اهمیت دارد.

• پوشیدن لباس مناسب:

  لباس‌های گشاد و راحت بپوشید تا دسترسی به قفسه سینه آسان باشد. ممکن است لازم باشد لباس‌های خود را درآورده و یک گان بیمارستانی بپوشید.

• اجتناب از مصرف کافئین و نیکوتین:

  در صورت انجام اکوی استرس، از مصرف کافئین و نیکوتین قبل از آزمایش خودداری کنید. این مواد می‌توانند بر ضربان قلب و فشار خون تأثیر بگذارند.

مراحل انجام اکوی قلب (گام به گام):

اکوی قلب معمولاً در یک اتاق مخصوص در بیمارستان یا مطب پزشک انجام می‌شود. مراحل انجام اکوی قلب به شرح زیر است:

1. آماده‌سازی بیمار:

   بیمار بر روی یک تخت دراز می‌کشد و الکترودهایی به قفسه سینه متصل می‌شوند تا فعالیت الکتریکی قلب (نوار قلب) ثبت شود.

2. استفاده از ژل:

   یک ژل مخصوص بر روی قفسه سینه مالیده می‌شود. این ژل به انتقال بهتر امواج صوتی کمک می‌کند.

3. قرار دادن مبدل:

   پزشک یا تکنسین، مبدل (Transducer) را بر روی قفسه سینه قرار می‌دهد و آن را به آرامی حرکت می‌دهد تا تصاویر مختلفی از قلب به دست آید.

4. ثبت تصاویر:

   تصاویر قلب بر روی یک مانیتور نمایش داده می‌شوند و توسط پزشک بررسی می‌شوند. در طول اکو، ممکن است از شما خواسته شود که نفس خود را حبس کنید یا به پهلو بچرخید تا تصاویر بهتری به دست آید.

5. مدت زمان:

   مدت زمان انجام اکوی قلب معمولاً بین 30 تا 60 دقیقه است.

مزایای اکوی قلب:

• غیرتهاجمی:

  اکوی قلب یک روش غیرتهاجمی است و هیچ‌گونه دردی برای بیمار ایجاد نمی‌کند.

• ایمن:

  اکوی قلب یک روش ایمن است و هیچ‌گونه عوارض جانبی جدی ندارد.

• دسترسی آسان:

  اکوی قلب به راحتی در دسترس است و در بسیاری از بیمارستان‌ها و مطب‌های پزشکان انجام می‌شود.

• اطلاعات جامع:

  اکوی قلب اطلاعات جامعی در مورد ساختار و عملکرد قلب ارائه می‌دهد.

• تشخیص زودهنگام:

  اکوی قلب می‌تواند به تشخیص زودهنگام بیماری‌های قلبی کمک کند.

موارد استفاده از اکوی قلب:

اکوی قلب در موارد مختلفی کاربرد دارد، از جمله:

• بررسی عملکرد قلب:

  اکوی قلب می‌تواند به ارزیابی عملکرد پمپاژ قلب و تشخیص نارسایی قلبی کمک کند.

• تشخیص بیماری‌های دریچه‌ای:

  اکوی قلب می‌تواند تنگی یا نارسایی دریچه‌های قلب را تشخیص دهد.

• تشخیص بیماری‌های مادرزادی قلب:

  اکوی قلب می‌تواند ناهنجاری‌های مادرزادی قلب را در کودکان و بزرگسالان تشخیص دهد.

• بررسی پریکارد:

  اکوی قلب می‌تواند التهاب یا تجمع مایع در پریکارد (کیسه اطراف قلب) را تشخیص دهد.

• تشخیص لخته خون:

  اکوی قلب می‌تواند لخته‌های خون در قلب را تشخیص دهد.

• ارزیابی اندازه و شکل قلب:

  اکوی قلب می‌تواند اندازه و شکل قلب را ارزیابی کرده و بزرگ شدن قلب (کاردیومگالی) را تشخیص دهد.

نتایج اکوی قلب:

نتایج اکوی قلب توسط پزشک متخصص قلب و عروق تفسیر می‌شوند. نتایج اکوی قلب می‌توانند اطلاعات ارزشمندی در مورد سلامت قلب ارائه دهند. در صورتی که نتایج اکوی قلب غیرطبیعی باشند، پزشک ممکن است آزمایش‌های دیگری را تجویز کند یا درمان مناسب را آغاز کند.

برخی از یافته‌های غیرطبیعی که ممکن است در اکوی قلب مشاهده شوند عبارتند از:

• نارسایی قلبی:

  ضعف عضله قلب و کاهش توانایی پمپاژ خون.

• بیماری‌های دریچه‌ای:

  تنگی یا نارسایی دریچه‌های قلب که باعث اختلال در جریان خون می‌شود.

• بیماری‌های مادرزادی قلب:

  ناهنجاری‌های ساختاری قلب که از بدو تولد وجود دارند.

• کاردیومیوپاتی:

  بیماری‌های عضله قلب که باعث ضخیم شدن، نازک شدن یا بزرگ شدن قلب می‌شوند.

• پریکاردیت:

  التهاب پریکارد (کیسه اطراف قلب).

• افیوژن پریکارد:

  تجمع مایع در پریکارد.

• لخته خون در قلب:

  تشکیل لخته خون در داخل حفره‌های قلب.

کلینیک تخصصی قلب و عروق دکتر ریاستی در مقابل رقبا:

در میان کلینیک‌های تخصصی قلب و عروق، کلینیک تخصصی قلب و عروق دکتر ریاستی با ارائه خدمات با کیفیت و استفاده از تجهیزات پیشرفته، جایگاه ویژه‌ای را به خود اختصاص داده است. در مقایسه با سایر کلینیک‌ها مانند کلینیک قلب تهران و مرکز قلب شهید رجایی، کلینیک تخصصی قلب و عروق دکتر ریاستی با بهره‌گیری از تیمی مجرب و متخصص، خدمات متنوعی از جمله اکوی قلب، آنژیوگرافی، نوار قلب، تست ورزش و هولتر مانیتورینگ را ارائه می‌دهد.

یکی از نقاط قوت کلینیک تخصصی قلب و عروق دکتر ریاستی، توجه به نیازهای فردی بیماران و ارائه برنامه‌های درمانی متناسب با شرایط هر بیمار است. در حالی که برخی کلینیک‌ها ممکن است رویکردی یکسان برای همه بیماران داشته باشند، کلینیک تخصصی قلب و عروق دکتر ریاستی با بررسی دقیق سوابق پزشکی و انجام آزمایش‌های لازم، بهترین روش درمانی را برای هر بیمار انتخاب می‌کند.

علاوه بر این، کلینیک تخصصی قلب و عروق دکتر ریاستی با داشتن محیطی آرام و دلنشین، تلاش می‌کند تا تجربه مثبتی را برای بیماران فراهم کند. پرسنل این کلینیک با برخوردی صمیمانه و حرفه‌ای، به سوالات بیماران پاسخ می‌دهند و آن‌ها را در طول مراحل تشخیص و درمان همراهی می‌کنند.

در مقایسه با کلینیک‌های مشابه، کلینیک تخصصی قلب و عروق دکتر ریاستی با ارائه خدمات با کیفیت و قیمت مناسب، انتخاب ایده‌آلی برای افرادی است که به دنبال مراقبت‌های قلبی و عروقی هستند. ما به شما پیشنهاد می‌کنیم که برای حفظ سلامت قلب خود، به کلینیک تخصصی قلب و عروق دکتر ریاستی مراجعه کنید و از خدمات تخصصی این کلینیک بهره‌مند شوید.

برای مقابله با انسداد رگ‌های قلب از آنژیوگرافی و اکوی قلب قبل از عمل باز استفاده می‌شود. با انجام اکوی قلب می توان به بسیاری از بیماری های قلبی پی برد. اکوی قلب بیماری های عروق کرونر را تشخیص می دهد.

سوالات متداول اکوی قلب